24-05-14

Het feest van de bok (Mario Vargas Llosa) ****

In de radiogesprekken van Fried’l Lesage met bekendheden mogen deze op het eind van het programma een boek aanraden aan een andere bekendheid. Ik weet niet of het tekenend was voor de ambitie van Patrick Janssens (toen geloof ik nog burgemeester van de grootste stad van Vlaanderen) om een boek voor te dragen aan president Obama, maar zijn advies mocht er best wezen. “Het boek over macht en het misbruik ervan moet de man die de machtigste job in de wereld ambieert, gelezen hebben”.

 

Het betrof ‘Het feest van de bok’, volgens velen het beste boek van Mario Vargas Llosa, van wie ik onlangs tevens ‘Het ongrijpbare meisje’ heb gelezen.

 

Toegegeven: de stijl is weergaloos, met zijn  steeds wisselende perspectieven (dat is niet nieuw), soms zelfs in dezelfde zin (dit wel); het verhaal is boeiend van begin tot einde (het is altijd oppassen als er in een recensie wordt gesproken over ‘een schokkende onthulling aan het einde van de roman’, maar bij deze is de opmerking geheel terecht); de diepgang telt talloze lagen maar is nooit vingerwijzend of moraliserend, wel integendeel: het spel van de machtswellust wordt er als een evidentie opgebouwd, als een aaneenschakeling van daden en gebeurtenissen die bijna los staan van de protagonisten.

 

De macht wordt in zekere zin opgedrongen aan dictator Trujillo, die er weliswaar de aangename kanten van proeft, maar zich nooit kan verlossen van de slechte nasmaak die zijn rol hem lijkt te geven (“Maar regeren heeft een smerige kant, (…). Weest u dankbaar dat ik u heb toegestaan de andere kant op te kijken, zich aan het goede te wijden.”). Misschien is dat wel wat dictators gemeen hebben: die zelfopgelegde rol van verlosser, de ridicule gedachte zich op te offeren van een hoger goed. Wellicht kunnen ze enkel op die manier enigzins leven met de wandaden die ze begaan. Maar in die zin oordeelt het Llosa nooit. Het boek is een getuigenis, geen betoog.

 

De vrouw die het verleden van haar vader, die voor de dictator werkte, reconstrueert vormt voor Llosa een mooie gelegenheid om te mijmeren over geheugen, de mechanismen van het zich herinneren. Het levert mooie litteraire passages op (“Ze is steeds weer gefascineerd door die vreemde kronkelingen van het geheugen, de gebieden die het blootlegt als gevolg van mysterieuze prikkels, van onverwachte associaties”).

 

Een groot boek!

 

Gepost door Frederic De Meyer in Algemeen, cultuur, literatuur | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.