15-02-14

Het fantoom van Alexander Wolf (Gajto Gazdanov) ****

Ongelofelijk dat deze Russische auteur zo lang in de vergeethoek is gebleven. Gazdanov kan nochtans makkelijk de vergelijking met Albert Camus doorstaan (een vergelijking die niet geheel van de pot gerukt is, beide hadden een speciale bewondering voor Dostojevski’s ‘Boze Geesten’ en het werk van Lev Sjestov). Net als Camus is Gazdanov een van de eerste echt moderne schrijvers, bij wie de reflectie over de staat van de mens boven op zijn acties primeert. Niet dat het verhaal niets te bieden heeft, wel integendeel.

Heel kort: een jonge man schiet tijdens de Russische revolutie aan het front een man neer en gaat ervandoor met zijn paard. De gebeurtenis blijft hem zijn leven lang achtervolgen, tot hij op een dag een boek leest waarin dezelfde gebeurtenis exact wordt weergegeven.

Wat volgt is een mooie analyse van universele thema’s als schuld, de waarde (en het nut) van een leven, de macht die mensen over andere mensen uitoefenen, en (anders dan bij Camus) het ontdekken van ware gevoelens… Dit alles beschreven in een loepzuivere, bedwelmende maar nooit overdadige stijl:

(p32) “Het was toeval dat mijn persoonlijke leven had bepaald, en als mij gevraagd zou zijn wat beter was geweest –toen gedood te worden of gespaard te blijven voor het leven dat mij wachtte, ben ik er niet zeker van of het zinnig was geweest voor het tweede te kiezen.”

(p37) “Ik was als een man die altijd wordt aangetrokken door de afgrond, maar die leeft in een land waar geen bergen en steile hellingen zijn, maar slechts de gelijkmatige uitgestrektheid van grote vlakten.”

(p 145) [over het besef van iemand te hebben gedood, en de unieke ‘kennis’ of macht die eruit voortkomt] “Vanaf het moment dat ik dit weet, wordt de wereld voor mij anders en kan ik niet leven als die anderen, die niet over deze macht beschikken, noch over dit begrip of over het besef van de ongewone broosheid van alles, of over de ijzige en constante nabijheid van de dood.”

 

Een echte ontdekking, ik ga onmiddellijk op zoek naar meer van Gazdanov.

9200000010539339.jpg

 

 

 

 

 

 

 

Gepost door Frederic De Meyer in Algemeen, cultuur, literatuur | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.