13-10-13

Hersenschimmen (J. Bernlef) ****

Het begrip ‘aangrijpend’ wordt mijn inziens maar al te gretig gebruikt om een werk te beschrijven. Natuurlijk, ik zou zelf wel een tiental boeken kunnen opsommen die deze stempel zouden verdienen. Maar mocht ik het slechts op één boek mogen toepassen, dan ongetwijfeld deze ‘Hersenschimmen’ van Bernlef.

Dit komt niet alleen door het thema. Het langzaam verliezen van zijn identiteit, het krampachtig vasthouden aan het gekende verleden om de onzekere toekomst draaglijker te maken, het zijn thema’s die ook in ander werk terug te vinden is (met Maalouf’s ‘Les échelles du levant’ als meest treffende voorbeeld), soms zelfs in een even indringende, dwingend eenvoudige stijl als dat van Bernlef. Maar het unieke van dit boek is het zichtpunt van de verteller: de man zelf die zijn geheugen aan het kwijtraken is. De angst, de verwarring, het langzaam en onoverkomelijke optrekken van de muur van vergeten, en de ontzettende eenzaamheid en leegte waarmee het binnen die muren vertoeven is, het kost Bernlef nagenoeg geen enkele moeite de lezer mee te nemen in dit ondraaglijke verval.

Bloedmooi, ijzingwekkend en, jawel, aangrijpend.

(p59) “Om iets te zien moet je eerst iets kunnen herkennen. Zonder herinnering kun je alleen maar kijken. Den glijdt de wereld spoorloos door je heen.”

(p80, hij heeft het over ‘bussen’ waar koffie vroeger in verkocht werd) “Soms [] wanneer je je vertrouwde merk niet meer kunt krijgen en je een andere bus hebt gekocht, zie je die bus in het begin niet staan.  De herinnering aan de vertrouwde bus maakt de andere bus onzichtbaar.”

 

Het is het eerste werk van Bernlef dat ik lees, mijn ‘wish-list’ is bij deze weer dik aangespekt…

1001004010970827.jpg

Gepost door Frederic De Meyer in cultuur, literatuur | Permalink | Commentaren (1) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

Commentaren

Vond dit ook een beklijvend boekje! Het zou verplichte lectuur moeten zijn voor al wie in een rusthuis werkt...

Gepost door: annickleest | 11-11-13

De commentaren zijn gesloten.