04-04-13

Vader (Karl Ove Knausgard) *

Toegegeven, ik ben behoorlijk vatbaar voor de autobiografie als vertelkunst. Als ze dan niet een uiterst interessante getuigenis bieden van een bepaald historisch landschap, zoals bij Stefan Zweig (‘De wereld van gisteren’), Klaus Mann (‘Het keerpunt’) of Dostojevski (‘Herinneringen aan het huis der doden’), dan bieden anderen een weergaloos diepzinnig inzicht in de psyche, de complexe en intieme wording van een mens, zoals bij Gide of Proust. Beide invalshoeken vormen vaak uiterst boeiende lectuur.

Daarom liet ik me ook verleiden tot de aankoop van ‘Vader’ van Karl Ove Knausgard, het eerste deel van een werk dat er zes zou omvatten, en hier en daar door critici reeds als de Noorse Proust omschreven. Niet dat ik me door dit laatste oordeel liet overtuigen, men kan met vrij grote zekerheid stellen dat Proust niet geëvenaard zal worden in de komende vijfhonderd jaar. Maar bon, als het al in de buurt zou komen zou het sowieso voor een fantastische leeservaring moeten zorgen.

Komt het in de buurt? De eerste tientallen pagina’s zouden aansturen op een positief antwoord op deze vraag. Er is het element van de wat mysterieuze, dreigende aanwezigheid van de vader, en hier en daar sterke analyses van de eigen ervaringen die op een of andere manier universele proporties lijken aan te nemen. Briljant! Maar vrij snel vervalt de vertelling in banale platitudes en flauwe anekdotes.  Moeten we ons echt tientallen pagina’s lang interesseren in de voorbereidingen op en de gebeurtenissen tijdens een oudejaarsnacht door de ogen van een wat onzekere puber?  Tuurlijk, iedereen zal er zich in herkennen, maar op een manier die maar al te simpel lijkt. Al te menselijk. Een autobiografie mag gerust zijn voorwerp overstijgen, wat mij betreft, al zie ik de contradictie van deze mening wel in.

Maar dat doet de autobiografie van Knausgard slechts met mondjesmaat. Ja, er liggen briljante gedachten in vervat, ja, het is ‘universeel’ in die zin dat elkeen er zich wel in zal herkennen, maar is het daarom ook ‘speciaal’? ‘Uniek’ in litteraire zin? Neen, wat mij betreft niet. Daarvoor mist het werk teveel aan doorgedreven consistentie, zelfs aan gedrevenheid, of, bij gebrek aan beide voorgaande, aan inzichten die de lezer doen nadenken over hun eigen verleden, om het even of die al dan niet vergelijkbaar is met die van de auteur.

Ik verlaat het boek halverwege, tot mijn grote spijt. Ik had er graag nog even verder door geploegd, ware het niet dat ik me net Musil’s ‘De man zonder eigenschappen’ heb aangekocht, dat me toch een rijkere leeservaring belooft te worden.

knausgard.jpg

 

Gepost door Frederic De Meyer in cultuur, literatuur | Permalink | Commentaren (1) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

Commentaren

Frederic,

Ik ben blij dat ik niet de enige ben die Knausgard niet fantastisch vind. Als je de commentaren van de recensenten mag geloven, dan is hij het nieuwste literaire wereldwonder, maar zo heb ik het toch ook niet ervaren... (zie ook: http://annickleest.wordpress.com/2013/01/20/100-bladzijden/).

Gepost door: annickleest | 10-05-13

De commentaren zijn gesloten.