08-03-13

De Toverberg (Thomas Mann) *****

Thomas Mann, De Toverberg… het ‘boek der boeken’, zo wordt weleens gezegd. Terecht? O ja, zonder enige twijfel, al kunnen wel meer werken aanspraak maken op deze titel. Maar deze is toch bijzonder, voor een hele resem redenen.

Vooreerst is er het tempo van de vertelling. Voor de lezers die zich beperken tot moderne litteratuur zal deze nogal langdradig en nodeloos vertakt overkomen. Maar dat is juist het punt. Het boek is een reflectie over de tijd. Net zoals het hoofdpersonage zich langzaam, bijna onbewust laat verzakken in het tempo van het kuuroord waar hij aanvankelijk drie weken zou verblijven, laat ook de lezer zich bedwelmen door het tempo, door de afwisseling aan matig interessante ‘avonturen’ waar ‘onze held’ zoal in verzeild geraakt –maar die in werkelijkheid een uitzonderlijke getuigenis bieden van het tijdperk waarin de vertelling gebeurt, zowel op gebied van wetenschappelijke als maatschappelijke evoluties aan dewelke het onderhevig was. Boeiend zonder meer.

Dan is er de onnavolgbare stijl, ongelofelijk rijk zonder ooit in barok te vervallen. Een narratieve sterkte die nooit verslapt, nooit een steek laat vallen, en heel vaak gespaand is met een humor die ik bij Thomas Mann alleszins nog nooit was gewaar geworden. Het verhaal leent zich ertoe, maar het zou al te makkelijk geweest zijn om met een teveel aan humor de hele vertelling als een klucht voor te doen. En dat is het allerminst.

Want eerst en vooral is het een psychologisch portret, een ‘wordingsroman’. Niet zozeer in de stijl van een Herman Hesse (Narzis & Goldmund), maar dichter bij een ‘A rebours’ van Jan-Karl Huysmans: een wording die enkel wordt gehaald uit het innerlijke, uit de introspectie, uit de gevoeligheid met dewelke een mens in wording met de externe wereld, met andermans’ opinies en zijn eigen naakte emoties omgaat, hoe die zijn wereldbeeld en –meer nog- zijn eigen plaats in de wereld bepaalt. In dit opzicht is het einde van het verhaal juist zo treffend, en zo tekenend voor de periode waarin het zich afspeelt.

 

Geen twijfel mogelijk, in heel veel aspecten zal dit boek mij tot het (verre) einde bijblijven.

thomas mann pic.jpg

Gepost door Frederic De Meyer | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.