14-02-10

De laatste dagen van Stefan Zweig (Laurent Seksik)

Laat me meteen met deur en al in huis vallen: voor diegenen die geïnteresseerd zijn in de gemoedstoestand van Stefan Zweig in de laatste dagen voor zijn zelfmoord, is zijn ‘De wereld van gisteren’ het enige geldige referentiepunt.

Wat Seksit’s werk ‘De laatste dagen van Stefan Zweig’ echter bijzonder maakt, is dat het voor het eerst de laatste vrouw van Zweig, Lotte, die hem in zijn zelfmoord zou volgen, aan het woord laat. Zweig zelf noemde haar amper in zijn brieven of schrijfsels, als was ze slechts bijzaak.

Het mag verbazen van iemand die gekend stond om de psychologie van de vrouw zozeer te hebben doorgrond, dat hij deze van zijn eigen vrouw zo weinig lijkt te hebben gevat. Ze was vijfentwintig jaar jonger dan hem, hield intens en onvoorwaardelijk van hem, was een een onmisbare hulp in zijn schrijven, was astmatisch en door zijn onophoudelijke verhuizen nog zieker geworden (vreemde gelijkenis met Gide’s ‘Immoraliste’), maar blijkbaar was dit alles niet voldoende voor Zweig om haar wat genegenheid te geven. Hield hij heimelijk nog van zijn eerste vrouw, met wie hij de herinneringen aan zijn verloren wereld deelde ?

Onthutsend is het om vast te stellen dat hij deze relatie, en de dramatische afloop ervan, reeds had opgetekend in zijn biografie van de Duitse dichter Klein. Zoals zijn vriend Feder hem zei: in zijn biografieën sluipen heel vaak elementen van Zweig’s eigen leven.

Hoogtepunten van de roman zijn de ingebeelde gesprekken van Zweig met diens overleden meester Joseph Roth, en met de tevens in Brazilië gevluchte Bernanos. Nog mooier is hoe beeld word gegeven aan de twijfels van Zweig over diens erfenis als schrijver. De twijfels worden weliswaar ontkracht door zijn vriend Feder, die een mooie uitleg geeft van hoe Freudiaans de boeken van Zweig zijn, door hun originele invalshoek: de schrijver die luistert naar de bekentenissen van een derde. Niettemin blijft Zweig doorheen het boek twijfelen aan zijn kwaliteiten als schrijver.

Al bij al is dit een cruciale roman voor liefhebbers van Zweig, voornamelijk om het feit dat Seksit aandacht besteed aan hoe zijn laatste levensgezellin hem had gezien, of had kunnen zien, om preciezer te zijn. Daardoor, en door het feit dat de schrijver zich nooit opdringt, nooit oordeelt, nooit werkelijk aanwezig is, vormt het in sé een ware ‘Zweigse’ roman. Zweig hoeft zich niet in zijn graf te keren.

 

Klik hier om het boek te kopen (Frans)

Gepost door Frederic De Meyer in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.