01-02-10

Le Souper (JC Brisville)

Dit is een van de redenen waarom ik –op geschiedkundig vlak- zo veel van de negentiende eeuw houd: beeld u zich een gesprek in tussen twee van de meest intrigerende –en intrigante- personen uit de moderne geschiedenis. Beide hebben de Franse Revolutie, de Dictatuur en het Directoire overleefd –wat voor Tallayrand, die uit de hoogste adel afkomstig was, iets minder evident was dan voor Fouché. Beide waren politieke vrienden van Napoleon maar weerhielden zich niet hem te laten vallen na Waterloo. Beide zouden voor de restauratie ijveren –iets minder evident voor Fouché dan voor Tallayrand-, terug onder Napoleon II dienen en de tweede Restauratie in de hand werken.

Een meer kronkelige carrière kan men zich moeilijk inbeelden.

Ondanks dit bijna gelijklopend parcours hadden beide mannen een grondige afkeer van elkaar. Tallayrand was een geraffineerde, broze aristicraat, waarvan voornamelijk de contacten met de Prinselijke huizen van Europa onontbeerlijk zouden zijn voor Frankrijk. Fouché was een vaderloze zoon uit de armste streken van Frankrijk, die zich met bloed (de ‘slager van Lyon’) en intriges op zou werken tot minister van de Politie. In die functie zou hij voor het eerst een ‘geheime dienst’ ontwikkelen, wat hem dan weer onmisbaar maakte voor Frankrijk: hij wist hoegenaamd alles wat er zich op het grondgebied afspeelde (lees hierover de uitstekende biografie van Zweig over Fouché).

Ze waren dus door de omstandigheden gedoemd met elkaar rekening te moeten houden, zoniet samen te werken, omdat ze zichzelf onmisbaar hadden weten te maken voor om het even wie de macht had in Frankrijk.

Beeld u zich nu in dat beide heren het tijdens na de val van Napoleon samen zouden dineren om de toekomst van Frankrijk te bepalen, terwijl Fouché eindelijk zijn grote droom had waargemaakt en de ‘voorlopige’ regering leidde –al was het in een triumviraat-, terwijl Louis XVIII staat de wachten aan de poorten van Parijs, terwijl buitenlandse soldaten –Oostenrijkers, Engelsen en Russen, tot groot ongenoegen van het volk in de straten van Parijs paraderen, en terwijl het volk –de jacobijnen- aan de poorten van het paleis van Talleyrand staan te dringen in een hernieuwde sfeer van opstandigheid.

Het kan niet anders dan vuurwerk opleveren. Enters het toneelstuk ‘Le Souper’ van Jean-Cloude Brisville, overigens uitstekend verfilmd met Claude Rich en Claude Brasseur in de hoofdrollen.

Talleyrand probeert Fouché ervan te overtuigen de terugkomst van Louis XVIII op de troon te steunen. Fouché, die na de revolutie in Lyon de moord op een groot deel van de lokale aristocratie had georganiseerd, en zich dus niet bepaald geliefd had gemaakt in de ogen van de Bourbons, vraagt garanties om zijn politieke macht –het ministerie van Politie- te behouden. Volgt een wervelend gesprek gekruid met chantage en verleiding, verfijnde politieke analyses en machiavelistische observaties.

Het is nooit duidelijk wie er wie precies beïnvloed, wie de bovenhand heeft op wie. Beide heren zijn aan elkaar gewaagd, al strijden ze met verschillende wapens –Tallayrand met verfijnende zinspelingen, Fouché met een verniettigend cynisme.

Chateaubriand die, de dag na het ingebeelde diner, Tallyerand en Fouché arm in arm zag buiten komen van hun audiëntie met Louis XVIII , noteerde hierover een zeer gevatte opmerking in zijn ‘Mémoires d’Otre-Tombe’: ‘Le vice aux bras du crime’ (‘De ondeugd in de armen van de misdaad’).

Twee voorbeeldjes van de dialogen die in het werk gevoerd worden:

Fouché : on de s’ennuie pas avec vous, monseigneur.

Tallayrand : Et moi qui m’ennuie tant avec moi-même ! on ne saura jamais, Fouché, tout ce que ma carrière doit à mon ennui.’

(ze horen schoten op straat)

Fouché: Pourquoi tiraillent-ils encore ?

Tallayrand : Parce qu’ils ne sont pas content. Et vous savez ce qu’est un mécontent, Fouché ? C’est un pauvre qui réfléchit.

…een schitterend werkje !

 

(klik hier om het boek te kopen in het Frans)

Gepost door Frederic De Meyer in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.