22-12-09

Personne (Gwenaëlle Aubry)

Het thema is niet meteen origineel: de dochter die na de dood van haar vader doorheen zijn geschriften en haar herinneringen op zoek gaat naar de persoon achter haar vader.

Wat dit werk wèl origineel maakt is het feit dat haar vader aan een vorm van scizofrenie leed, en in zijn geschriften op verschillende manieren de gevolgen van zijn ziekte analyseert (zijn incoherente handelingen en denkwijzes, zijn hallucinaties, zijn herhaaldelijke opnames in psychiatrische instellingen, ...), en er de langzame voortgang van probeert te begrijpen.

De dochter leest de geschriften na zijn dood, en probeert moeizaam zijn gedachten, zijn herinneringen, te toetsen aan de hare.

Dit zou makkelijk tot pathetische levensbeschouwingen en voordehandliggende sentimenten van spijt en weemoed kunnen leiden. Niet zo bij Gwennaëlle Aubry, en dat maakt het werk werkelijk speciaal: haar toon. Haar onderzoek naar de identiteit van haar vader inspireert haar tot frele, aarzelende gedachten, alsof ze zichzelf tracht te overtuigen van de logische volgorde van de gebeurtenissen, voortdurend schipperend tussen haar liefde voor haar vader en het veroordelen van zijn ziekte.

Dit is een complexe onderneming, waar verwarring heerst en waar geen conclusies uit kunnen voortkomen. De onzekerheden leiden enkel tot een ultieme vraagstelling : ‘peut-être a-t-il trouvé, dans le désert blanc de la mort, ce que depuis toujours il cherchait : le droit, enfin, de ne plus être quelqu’un ?Vandaar ook de dubbelzinnige titel van het werk, die zowel ‘persoon’ als ‘niemand’ betekent.

Gaandeweg laat Gwanaëlle’s neutrale, bijna afstandelijke zoektocht sentimentele noten horen, wat haar betoog uiteindelijk uiterst menselijk maakt (fase van negatie wordt doorbroken etc.):

[…] alors j’ai quitté la maison, tiède et somnolente, et les cercles qui se formaient autour de ce nom tombé dans l’eau lourde du silence, à l’heure où jadis je l’appelai, je suis sortie dans le jardin, déjà sombre et pluvieux, descendue au bord de la rivière qui roulait des flots jaunes, je lui ai demandé pardon, du fond du cœur pardon, pardon une dernière fois d’avoir porté sa peine au lieu de l’alléger, d’en avoir souffert plutôt que de l’aimer, pardon d’avoir tant cherché à me consoler de lui.

Héél mooi werk dat nog een tijdje zal nasmaken.

… ik kan het uiteraard niet laten te denken aan hoe mijn dochter over mij zal denken na mijn dood, of ze een dergelijke zoektocht zou ondernemen, of haar zoektocht even vruchteloos zou blijken. Wat laat ik haar in werkelijkheid na ? Op welk kapitaal aan gemeenschappelijke herinneringen zal ze kunnen teren ? De zeven jaar die we hebben gedeeld hebben mij een schat aan warme gevoelens geschonken die mij de rest van mijn leven zullen vergezellen, maar geldt dit ook voor haar, die vóór haar nog een veelvoud aan ervaringen en gevoelens heeft liggen ? Zou ik over zeven jaar niet een vaag detail worden in haar leven, mocht ik vandaag verdwijnen ? Wellicht wel, en uiteindelijk is daar niets mis mee. Het enige dat ik kan doen is zo veel mogelijk genieten van de tijd die we samen doorbrengen...

 

aubry personne

Click hier om het boek te kopen: Personne - Prix Femina 2009

Gepost door Frederic De Meyer in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.