22-09-09

Als bedevaarder en als vreemdeling (M. Yourcenar)

‘En pèlerin et en étranger’ is een verzameling essays, geschreven in de de jaren Dertig en de jaren Tachtig. Het is niet echt duidelijk of die uit de jaren Tachtig herwerkingen zijn van wat ze in de jaren Dertig heeft geschreven, of dat het daadwerkelijk nieuwe stukken zijn uit die periode. Wellicht het laatste, gezien de andere thema’s die in de essays worden behandeld, en de volledig gewijzigde narratieve stijl...

 

De essays uit de jaren Dertig beslaan voornamelijk thema’s uit de klassieke mythologie. Je voelt er danig de jonge intellectuele, de wordende vrijzinnige vrouw, net uit de universiteit gekomen, die met extatische ogen de grote klassieke werken analyseert, schrikkend voor sommige van haar bevindingen, maar medogenloos in haar beoordeling.

 

De essays uit de jaren 80 zijn soms even onverbiddellijk, maar de logica, de opbouw van haar argumentatie, is anders geworden, serener en gegronder. De onderwerpen die ze aansnijdt liggen me beter, de ballingschap naar Italië en de laatste jaren van Oscar Wilde in Parijs, de beoordeling van het werk van Virginia Woolf...

 

Ook haar bevindingen over het werk van de vertaler zijn uiterst pertinent. Ze heeft in haar leven niet zoveel werken vertaald, maar het vertalen van Henri James’ ‘Maisie’ was duidelijk aanleiding voor een diepere analyse van de rol van vertaler –‘bezit’ hij zijn vertaling is hij slechts een ‘vehicel’ van het oorspronkelijk werk, een ongewilde, bijna noodzakelijke uiting ervan? Voortgaand op haar élan geeft ze in hetzelfde stuk een complex –hoe kan het anders- beeld van het oeuvre van James, waarin personnages niet ‘op zich’ leven maar enkel in relatie met hun omgeving lijken te bestaan. De analyste Yourcenar ziet de beperkingen van James, de intelectuele  Yourcenar is vurige fan van diens werk.

 

Het mooiste stuk schrijft ze over Luis Borges in ‘Borges le voyant’ (‘Borges de ziener’)... Typisch voor Yourcenar geeft ze eerst haar gevoel over de persoon weer alvorens zijn werk te analyseren. In dit geval biedt de blindheid van Borges een mooie aanleiding om te mijmeren over het feit of blindheid al dan niet een handicap hoeft te zijn:

 

Cette vue, dégagé des habituelles limitations oculaires, s’étale semble-t-il davantage dans le temps et, ce qui est à peu près la même chose, dans l’espace.’

 

Het heeft me alleszins razend benieuwd gemaakt naar het werk van Borges. Uit haar schrijven blijkt ‘Le Livre de sable’ (‘Het boek van zand’?) op zijn minst het meest intrigerend...

 

 

yourcenar 7

Gepost door Frederic De Meyer in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | |  Facebook | | | | Pin it! | |  del.icio.us

De commentaren zijn gesloten.